लग्न मुहूर्त नोव्हेंबर-डिसेंबर 2026 - तुळशी विवाहानंतरच्या शुभ तारखा
नोव्हेंबर-डिसेंबर 2026 मधील लग्न मुहूर्त: 21 नोव्हेंबर ते 12 डिसेंबरमधील शुभ तारखा, पुण्यातील वेळा, पंचांगांची तुलना आणि इतर दिवशी मुहूर्त का नाहीत.
Raj Patil · संस्थापक, विवाह स्वप्न
राज पाटील हे विवाह स्वप्नचे संस्थापक आहेत. ते स्थळ जुळवणी, प्रभावी मॅट्रिमोनी प्रोफाइल आणि महाराष्ट्रीय विवाह परंपरांविषयी लिहितात.
तुळशी विवाहानंतर सुरू होणारी यंदाची लग्नसराई अगदी छोटी आहे. ऑनलाइन पंचांगांनुसार नोव्हेंबर-डिसेंबर 2026 मध्ये लग्नाचे एकूण अकरा मुहूर्त आहेत: 21, 24, 25, 26 नोव्हेंबर आणि 2, 3, 4, 5, 6, 11, 12 डिसेंबर. ऑक्टोबरमध्ये एकही मुहूर्त नाही, 21 नोव्हेंबरच्या आधी नाही, आणि 12 डिसेंबरनंतर थेट 15 जानेवारी 2027 पर्यंत नाही. त्यातही काही तारखांना मुहूर्ताची वेळ फक्त तासाभराची किंवा रात्रीची आहे, त्यामुळे मंगल कार्यालयात दिवसा लग्न लावायचे असेल तर हाताशी असलेले पर्याय आणखी कमी होतात.
खाली प्रत्येक तारखेची पुण्यातील वेळ, वेगवेगळी पंचांगे कुठे जुळतात आणि कुठे नाही, कोणती तारीख प्रत्यक्षात कशासाठी सोयीची आहे, आणि बाकीच्या दिवसांत मुहूर्त का नाहीत हे दिले आहे.
नोव्हेंबर-डिसेंबर 2026 मधील लग्न मुहूर्त
वेळा दृक पंचांगाच्या (Drik Panchang) असून पुण्यासाठी काढलेल्या आहेत. पंचांगात दिवस सूर्योदयापासून दुसऱ्या दिवशीच्या सूर्योदयापर्यंत धरला जातो, त्यामुळे "पहाटे 3:27 पर्यंत" म्हणजे दुसऱ्या तारखेची पहाट.
| तारीख | वार | मुहूर्ताची वेळ (पुणे) | नक्षत्र |
|---|---|---|---|
| 21 नोव्हेंबर | शनिवार | सकाळी 6:44 ते मध्यरात्री 12:08 | रेवती |
| 24 नोव्हेंबर | मंगळवार | रात्री 11:25 पासून 25 तारखेच्या सकाळपर्यंत | रोहिणी |
| 25 नोव्हेंबर | बुधवार | संपूर्ण दिवस, सूर्योदय ते सूर्योदय | रोहिणी, मृग |
| 26 नोव्हेंबर | गुरुवार | सकाळी 6:47 ते संध्याकाळी 5:47 | मृग |
| 2 डिसेंबर | बुधवार | सकाळी 10:32 पासून रात्रभर | उत्तरा फाल्गुनी |
| 3 डिसेंबर | गुरुवार | सकाळी 6:52 ते 10:53, आणि पुन्हा रात्री 11:03 पासून | उत्तरा फाल्गुनी, हस्त |
| 4 डिसेंबर | शुक्रवार | सकाळी 6:52 ते 10:22 | हस्त |
| 5 डिसेंबर | शनिवार | सकाळी 11:48 पासून रात्रभर | स्वाती |
| 6 डिसेंबर | रविवार | फक्त सकाळी 6:54 ते 7:42 | स्वाती |
| 11 डिसेंबर | शुक्रवार | पहाटे: 12 तारखेला साधारण 3:04 ते 6:57 | उत्तराषाढा |
| 12 डिसेंबर | शनिवार | सकाळी 6:57 ते रात्री उशिरा 3:27 | उत्तराषाढा |
सूर्योदयाची वेळ गावागावाप्रमाणे बदलते, त्यामुळे मुंबई, नाशिक किंवा कोल्हापूरसाठी या वेळा काही मिनिटांनी पुढे-मागे होतील.
या तारखा आम्ही कशा पडताळल्या
या हंगामासाठी आम्ही तीन स्वतंत्र ऑनलाइन पंचांगे एकमेकांशी जुळवून पाहिली.
- दृक पंचांग वरील अकराही तारखा देते. पुणे आणि दिल्ली दोन्ही ठिकाणांसाठी त्याची यादी तारखेला तारीख जुळते.
- शुभ पंचांग याच तारखा जवळजवळ त्याच वेळांसह देते. फरक एवढाच की 2 डिसेंबरच्या सकाळपासून सुरू होणारी वेळ त्यात नाही.
- प्रोकेराला (Prokerala) ची यादी छोटी आहे. 21, 25, 26 नोव्हेंबर, 3 आणि 4 डिसेंबर, आणि 11-12 डिसेंबरची पहाट यावर ते सहमत आहे. 2 डिसेंबर त्यात फक्त रात्री उशिरापासून 3 तारखेच्या सकाळपर्यंत आहे. 24 नोव्हेंबर, 5 आणि 6 डिसेंबर, आणि 12 डिसेंबरचा दिवस त्यात नाहीत. उलट 20 नोव्हेंबरला, म्हणजे एकादशीच्याच दिवशी, त्यात एक छोटी वेळ दिली आहे.
म्हणजे 21, 25, 26 नोव्हेंबर आणि 3, 4 डिसेंबर या तारखांवर तिन्ही पंचांगे एकमत आहेत. बाकीच्या तारखा तीनपैकी दोन पंचांगांत आहेत. हे अपेक्षितच आहे: नियम तेच असले तरी प्रत्येक पंचांगकर्ता ते थोडे वेगळे लावतो. अंतिम शब्द तुमच्या घरच्या गुरुजींच्या पंचांगाचा.
दाते पंचांग आणि कालनिर्णयचे काय?
बहुतेक मराठी घरांत दाते पंचांग किंवा कालनिर्णय पाहिले जाते, आणि त्यांची गणिते स्वतःच्या पद्धतीने होतात. त्यांची नोव्हेंबर-डिसेंबर 2026 ची यादी आम्हाला ऑनलाइन प्रसिद्ध झालेली सापडली नाही. त्यामुळे छापील पंचांग पाहा किंवा गुरुजींना विचारा.
फरक असू शकतो हे लक्षात ठेवा. मागच्या, म्हणजे 2025-26 च्या हंगामासाठी 'पुढारी'ने मोहन दाते यांच्या यादीनुसार 23 ते 29 जानेवारी 2026 या काळात लग्नाचे मुहूर्त दिले होते. दृक पंचांगात मात्र त्या संपूर्ण जानेवारीत एकही मुहूर्त नव्हता, कारण ते पूर्ण महिना शुक्रास्ताचा मानते. दोघेही चूक नाहीत, फक्त नियम वेगळे लावतात. तुमचे घर मराठी पंचांगानुसार चालत असेल तर वरचा तक्ता सुरुवात म्हणून वापरा, अंतिम यादी म्हणून नव्हे.
कोणती तारीख प्रत्यक्षात कामाची
पहाटे तीन वाजताचा मुहूर्तही शुभच असतो आणि काही घरी पहाटेचे लग्न लावतातही. पण कार्यालय घेऊन, पाहुण्यांसह लग्न करायचे असेल तर दिवसाचा किंवा संध्याकाळचा मुहूर्त हवा. त्या नजरेने पाहिले तर चित्र असे दिसते:
- पूर्ण दिवस: 21 नोव्हेंबर (शनिवार), 25 नोव्हेंबर (बुधवार) आणि 12 डिसेंबर (शनिवार). कार्यालये आणि केटरर्सकडे सर्वात आधी याच तारखांची मागणी येईल, त्यातही दोन शनिवारांची. बहुतेक पंचांगांनुसार 21 नोव्हेंबरलाच तुळशी विवाहही आहे.
- दुपारपर्यंत: 26 नोव्हेंबर. वेळ संध्याकाळी 5:47 ला संपते, पुण्यातील सूर्यास्ताच्या थोडी आधी. त्यामुळे या गणितानुसार गोरज मुहूर्तावर लग्न बसत नाही.
- फक्त सकाळ: 3 आणि 4 डिसेंबर, दोन्ही अकराच्या आत संपणारे. पारंपरिक सकाळच्या लग्नासाठी योग्य.
- दुपारपासून पुढे: 2 आणि 5 डिसेंबर. 5 तारीख शनिवार असून दुपार-संध्याकाळ मोकळी आहे.
- छोटी किंवा रात्रीची वेळ: 24 नोव्हेंबर (रात्री 11:25 पासून), 6 डिसेंबर (सूर्योदयानंतर तासाभराच्या आत) आणि 11 डिसेंबर (पहाटे). मोठ्या लग्नापेक्षा घरगुती छोट्या विधीसाठी या जास्त सोयीच्या.
शनिवार-रविवारी पूर्ण दिवस मिळणाऱ्या तारखा दोनच: 21 नोव्हेंबर आणि 12 डिसेंबर. अजून कार्यालय बुक केले नसेल तर बुधवार-गुरुवारच्या तारखांचा गंभीरपणे विचार करा. त्या मिळणे सोपे असते आणि अनेकदा स्वस्तही पडतात.
ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरच्या सुरुवातीला मुहूर्त का नाहीत
यामागे दोन वेगवेगळी कारणे आहेत.
चातुर्मास. जुलैमध्ये आषाढी एकादशीला सुरू झालेला चातुर्मास प्रबोधिनी (कार्तिकी) एकादशीला संपतो, जी यंदा शुक्रवार, 20 नोव्हेंबर 2026 रोजी आहे. त्याआधी लग्ने न करण्याची परंपरा आहे, म्हणून हंगामाचा पहिला मुहूर्त 21 नोव्हेंबरला येतो. चातुर्मासात लग्ने का थांबतात आणि त्यामागची व्यावहारिक कारणे काय, हे आमच्या महाराष्ट्रातील लग्नसराई या लेखात सविस्तर आहे.
ऑक्टोबरमधील शुक्रास्त. चातुर्मास नसता तरी ऑक्टोबर 2026 बंदच राहिला असता. दृक पंचांगानुसार 12 ते 28 ऑक्टोबर शुक्र अस्त आहे, आणि त्याच्या आधी-नंतरचे काही दिवस शुक्राचे वृद्धत्व व बालत्व म्हणून टाळले जातात. शिवाय महिन्याच्या मध्यापर्यंत सूर्य कन्या राशीत असल्याने ऑक्टोबरचा पहिला अर्धा भाग तसाही वर्ज्य आहे. गुरू किंवा शुक्र अस्ताला असताना विवाह करत नाहीत.
वर्षाच्या या दोन भागांमधला दुवा म्हणजे तुळशी विवाह. दृक पंचांग तो प्रबोधिनी एकादशीनंतरच्या द्वादशीला, म्हणजे शनिवार 21 नोव्हेंबर 2026 रोजी देते, आणि अनेक घरी तो त्रिपुरारी पौर्णिमेपर्यंत, म्हणजे 24 नोव्हेंबरपर्यंत, आपल्या सोयीच्या दिवशी केला जातो. त्यामागची कथा आणि विधी आमच्या तुळशी विवाह लेखात आहेत.
हंगामातही मधले दिवस का रिकामे
21 नोव्हेंबर ते 12 डिसेंबर या काळातही बहुतेक दिवस मुहूर्ताचे नाहीत.
- योग्य नक्षत्र नाही: 22-23 नोव्हेंबर, 27-29 नोव्हेंबर आणि 13-15 डिसेंबर. लग्नासाठी चंद्र रोहिणी, मृग, उत्तरा फाल्गुनी, हस्त, स्वाती, उत्तराषाढा, रेवती अशा ठरावीक नक्षत्रांपैकी एकात असावा लागतो.
- अशुभ योग: 30 नोव्हेंबर.
- 16 डिसेंबरपासून धनुर्मास (खरमास): 16 डिसेंबर 2026 रोजी सूर्य धनु राशीत जातो आणि जानेवारीच्या मध्यात मकर संक्रांतीपर्यंत तिथेच राहतो. हा महिना लग्नाला वर्ज्य असल्याने 12 डिसेंबरनंतरचा पुढचा मुहूर्त थेट 15 जानेवारी 2027 ला आहे.
जानेवारीपासूनच्या तारखांसाठी आमची शुभ विवाह मुहूर्त 2027 ही महिन्यानुसार यादी पाहा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
नोव्हेंबर 2026 मध्ये लग्नाचा मुहूर्त आहे का? हो, चार: 21, 24, 25 आणि 26 नोव्हेंबर. चारही 20 नोव्हेंबरच्या प्रबोधिनी एकादशीनंतर येतात. यातील 24 नोव्हेंबरचा मुहूर्त फक्त रात्री उशिराचा आहे.
तुळशी विवाह 2026 नंतर लग्नसराई कधी सुरू होते? 21 नोव्हेंबर 2026 पासून, ज्या दिवशी बहुतेक पंचांगांनुसार तुळशी विवाहही आहे. ती 12 डिसेंबरपर्यंत चालते आणि नंतर धनुर्मासामुळे 15 जानेवारी 2027 पर्यंत थांबते.
ऑक्टोबर 2026 मध्ये मुहूर्त का नाही? चातुर्मास चालू आहे, आणि त्यात महिन्याचा बराचसा भाग शुक्र अस्ताला आहे. यापैकी कोणतेही एक कारण लग्न टाळायला पुरेसे आहे.
डिसेंबरच्या शेवटी लग्नाची तारीख आहे का? या पंचांगांनुसार नाही. 16 डिसेंबरपासून सूर्य धनु राशीत असतो आणि पुढचा मुहूर्त 15 जानेवारी 2027 ला आहे.
कोणते पंचांग पाळावे? तुमच्या घरात आणि तुमचे गुरुजी जे पाहतात ते. इथली ऑनलाइन पंचांगे बहुतेक तारखांवर जुळतात, पण दाते पंचांगासारख्या मराठी पंचांगात एखादी तारीख वाढू किंवा कमी होऊ शकते. अंतिम तारीख वधू-वरांच्या कुंडलीशीही जुळवून घ्यावी.
वरील तारखा आणि वेळा या लेखात नावे दिलेल्या ऑनलाइन पंचांगांवरून, ऑक्टोबर 2026 मध्ये उपलब्ध असलेल्या माहितीनुसार दिल्या आहेत. त्या नियोजनासाठी मार्गदर्शक आहेत. अंतिम मुहूर्त आणि त्याची नेमकी वेळ तुमच्या गुरुजींकडून निश्चित करून घ्या.
तारखेपेक्षा अजून योग्य स्थळाचाच शोध सुरू असेल, तर विवाह स्वप्नवर पुणे आणि महाराष्ट्रभरातील पडताळलेली मराठी स्थळे आहेत. पुढची लग्नसराई जानेवारीत सुरू होतेच आहे.