कायदेशीर आणि आधुनिक गुंतागुंत

विशेष विवाह कायदा (Special Marriage Act): महाराष्ट्रातील मार्गदर्शक माहिती (२०२६ नुसार)

महाराष्ट्रातील आंतरजातीय, आंतरधर्मीय किंवा धार्मिक विधींशिवाय लग्न करू इच्छिणाऱ्या जोडप्यांसाठी 'विशेष विवाह कायदा (SMA), १९५४' हा कायदेशीर आधार आहे. २०२६ मध्ये, IGR महाराष्ट्र पोर्टलच्या माध्यमातून ही प्रक्रिया अत्यंत सोपी आणि डिजिटल झाली आहे.

पात्रता: वराचे वय २१ वर्षे आणि वधूचे वय १८ वर्षे पूर्ण असावे. दोघांपैकी एकाचे अर्ज करण्यापूर्वी किमान ३० दिवस संबंधित जिल्ह्यात वास्तव्य असणे अनिवार्य आहे.

प्रक्रिया: १. ऑनलाइन नोटीस: IGR महाराष्ट्र पोर्टलवर जाऊन "Notice of Intended Marriage" भरून प्रक्रियेला सुरुवात करा. इथे आधार कार्ड, वयाचा पुरावा आणि पत्त्याचा पुरावा डिजिटल स्वरूपात अपलोड करावा लागतो. २. ३० दिवसांची नोटीस: ही नोटीस विवाह अधिकाऱ्याच्या कार्यालयात ३० दिवसांसाठी लावली जाते. या काळात कोणाला काही कायदेशीर आक्षेप असल्यास ते नोंदवता येतात. ३. विवाह नोंदणी: कोणताही आक्षेप न आल्यास, जोडपे आणि त्यांचे ३ सज्ञान साक्षीदार विवाह अधिकाऱ्यासमोर उपस्थित राहून घोषणापत्रावर स्वाक्षरी करतात आणि विवाह प्रमाणपत्र प्राप्त करतात.

भारतात लग्नानंतर कागदपत्रांवर नाव कसे बदलावे: २०२६ मार्गदर्शिका

लग्नानंतर नाव बदलणे ही पूर्णपणे तुमची वैयक्तिक निवड आहे. पण जर तुम्ही नाव बदलण्याचा निर्णय घेतलात, तर सर्व कागदपत्रांवर एकसमान नाव असणे गरजेचे आहे. सुरुवातीला आधार कार्ड अपडेट करा, कारण ते इतर कागदपत्रांसाठी पुरावा म्हणून काम পণ্ডিত کرتے.

१. आधार कार्ड (Aadhaar): UIDAI च्या अधिकृत वेबसाइटवर जाऊन तुम्ही ऑनलाइन नाव बदलू शकता. "Update Aadhaar" पर्याय निवडून, विवाह प्रमाणपत्र (Marriage Certificate) किंवा गॅझेट नोटिफिकेशनची स्कॅन कॉपी अपलोड करा.

२. पॅन कार्ड (PAN Card): Protean (NSDL) किंवा UTIITSL च्या वेबसाइटला भेट द्या आणि "Changes or Correction in existing PAN Data" पर्याय निवडा. तुमचे आधार कार्ड आधीच अपडेट झाले असल्यास e-KYC द्वारे कागदविरहित (paperless) पद्धतीने तुम्ही हे करू शकता किंवा विवाह प्रमाणपत्र अपलोड करू शकता. याची फी अंदाजे १०७ रुपये आहे.

३. पासपोर्ट (Passport): नाव बदलण्यासाठी पासपोर्ट 'री-इश्यू' (Re-issue) करावा लागतो. पासपोर्ट सेवा पोर्टलवर अर्ज करा. तुम्हाला पासपोर्ट सेवा केंद्रात (PSK) जाऊन जुना पासपोर्ट, विवाह प्रमाणपत्र आणि काही प्रादेशिक कार्यालयांच्या नियमानुसार 'जॉइंट फोटो डिक्लेरेशन' (Annexure J) जमा करावे लागते.